IN MEMORIAM: KEES BALK

Afgelopen week kregen we het droevige bericht dat onze collega-weidevogelbeschermer Kees Balk uit Elburg op 85-jarige leeftijd is overleden.
Reeds als kind was Kees in het voorjaar in de akkers van de Polder van Oosterwolde te vinden, op zoek naar vooral kievitseieren. Die mochten destijds nog geraapt worden, en er was een levendige handel in kievitseieren. De inkomsten vormden ook voor Kees een mooi extraatje in een tijd die veel armoede kende.

Vanaf de jaren 70 in de vorige eeuw werd rapen van eieren verboden. Er werd nog wel gezocht, maar alleen om de nesten te beschermen tegen landbouw-activiteiten.
In de jaren 90 was Kees Balk vrijwel de enige nestenzoeker die actief was in het zuidelijk deel van de Polder van Oosterwolde. Vanaf 2004 ontstond er langzamerhand een nieuwe groep vrijwilligers, die in het hele gebied van de Randmeren aan nestbescherming ging doen. Kees heeft zich nooit officieel bij onze groep willen aansluiten; hij was erg gesteld op zijn vrijheid en zelfstandigheid. Maar wij wilden graag met deze ervaren nestenzoeker samenwerken! En zo ontstond er een situatie waarbij Kees gewoon zijn eigen gebied bleef doen, en wij zijn gevonden nesten registreerden. Een jaar of 4 geleden vond Kees nog het eerste kievitsei van de gemeente Oldebroek.

Daarna ging het elk jaar iets minder; Kees had meer moeite om langdurig in het veld te lopen. maar hij bleef nog zeer waardevol, doordat hij ons vanaf de weg precies kon aangeven waar volgens hem de nesten lagen. En daar zat hij niet vaak naast!
Ook danken een aantal nieuwe vrijwilligers van onze groep een stukje opleiding aan hem: Kees nam ze letterlijk mee het veld in, en vertelde waar ze precies op moesten letten. De kneepjes van het vak kende hij erg goed. Op de foto zie je hem nog afgelopen voorjaar in zijn karakteristieke houding aanwijzingen geven. Afgelopen april heeft hij zijn laatste nest gevonden. Daarna ging het zoveel minder met zijn gezondheid, dat we hem bijna niet meer in de polder tegenkwamen.

Met het heengaan van Kees Balk verliezen we een betrokken en zeer ervaren weidevogel-vrijwilliger. Wij, maar ook de weidevogels, zullen hem missen.

Startdag Weidevogelbescherming Gelderland

Zaterdag 18 februari 2017 werd de startdag voor de Weidevogelbescherming in Gelderland gehouden. Voor deze dag waren alle vrijwillige weidevogelbeschermers uit de provincie Gelderland uitgenodigd.
Naast het gebruikelijke netwerken en het uitwisselen van ervaringen, werden er een aantal presentaties gehouden. Uiteraard werd er teruggeblikt op het weidevogelseizoen 2016. Daarnaast werd stilgestaan bij de resultaten van het project “2016, Jaar van de Kievit”. Om de vrijwilligers alvast een indruk te geven van de toekomstige ontwikkelingen, werd er ook een duidelijke presentatie gegeven van de mogelijkheden van het inzetten van drones bij de weidevogelbescherming.
Sjirk Overal overhandigde officieel het Weidevogelplan Randmeerkust aan Karen Hinkamp, coordinator van de Stichting Landschapsbeheer Gelderland. Deze stichting zorgt voor de provinciale coordinatie en facilitering van alle vrijwillige weidevogelgroepen in Gelderland.
Tenslotte kon materiaal worden meegenomen dat nodig is voor het seizoen 2017. Op de foto veldcoordinator Jan Willem Schoonhoven die onder toezicht van Sjirk Overal een nieuwe voorraad markeringsstokjes in ontvangst neemt.

Volg ons op Facebook

Weidevogelbescherming Randmeerkust gaat met haar tijd mee. Vanaf nu zijn onze activiteiten te volgen op Facebook.

Hoe blijf je op de hoogte? 
Ga naar onze Facebook pagina en klik op de knoppen ‘Vind ik leuk’ en ‘Volgen’. Je mist vanaf dat moment niets meer. Over een paar maanden vinden we alweer het eerste kievitsei. Dat en nog veel meer activiteiten gaan we delen met iedereen die daar belangstelling voor heeft. Je bent dus altijd als eerst op de hoogte via onze Facebook pagina. Daarnaast blijft onze website natuurlijk in de lucht. Hier vind je ook dit jaar weer foto’s en allerlei achtergrond informatie.

Wat staat er op de planning? 
Binnenkort volgt een eerste startbijeenkomst voor dit jaar. 2016 was voor Weidevogelbescherming Randmeerkust een goed jaar. We hebben met alle vrijwilligers weer volop ingezet om de weidevogelstand in onze regio te behouden.

 

 

 

kievitsei, kievit

Vinden eerste kievitsei inspireert tot een gedicht

De vinder van het eerste kievitsei in de Gemeente Oldebroek, Gijs van den Brink liet zich door deze gebeurtenis inspireren tot een gedicht:

 

Het eerste kievitsei

De dagen gaan voorzichtig lengen
het licht laat zich steeds langer zien
wat zal het voorjaar ons gaan brengen?
We blijven wachten en zullen zien.

De vogels laten zich weer horen
en zingen vaak hun hoogste lied.
We luist’ren met gespitste oren
wat ons die zang voortdurend biedt.

De kievit heeft het land gevonden
een man en vrouw worden een paar.
Ze raken samen opgewonden
en bouwen aan een nieuw voorjaar.

De man gaat ijverig nesten maken
en vrouwlief keurt ze een voor een.
Het luchtruim moet men steeds bewaken
dat is een taak voor hen gemeen

Als alles klaar is om te leggen
het vrouwtje voelt zich vrij en blij.
Dan hoeft de man niets meer te zeggen
en komt het eerste kievitsei!

 

19 maart 2016 GvdB

Betere bescherming van Weidevogels door de inzet van drones

Nieuwe innovaties zoals drones die zijn uitgerust met infraroodcamera’s kunnen een bijdrage leveren aan het opsporen van Weidevogelnesten. Op deze manier zijn weidevogelbeschermers nog beter in staat om deze nesten te beschermen. Zo blijkt uit een onlangs afgerond haalbaarheidsonderzoek dat door Brandhof Natuur en Platteland, Landschap Overijssel en Clear Flight Solutions is uitgevoerd. Een betere bescherming van weidevogels is noodzakelijk. Ondanks alle inspanningen van vele vrijwilligers en boeren neemt de weidevogelstand over het algemeen al jaren af.

 

Bescherming door vrijwilligers
Vrijwilligers en boeren leveren jaarlijks een enorme bijdrage aan het behoud van weidevogels in Nederland. Totaal in Nederland worden er op jaarbasis meer dan 70.000 nesten van de grutto, scholekster en kievit gevonden en beschermd. Hoewel dit veel lijkt blijkt dit toch maar een bescheiden deel te zin van het totaal aantal nesten wat er in onze weilanden te vinden is. Eveneens zijn ook niet op alle plekken in Nederland voldoende vrijwilligers en worden ook niet alle nesten ontdekt omdat de vogels ze verstoppen. De kern van het probleem is dat veel onontdekte nesten tijdens het bewerken van het land sneuvelen. Dit is natuurlijk direct van invloed

Binnen het haalbaarheidsonderzoek is de technische en praktische haalbaarheid van het opsporen van nesten met drones getoetst. Hierbij werd getest met opgewarmde kippeneieren en een duif, maar ook werden echte weidevogelnesten opgespoord.

 

Bescherming door drones is haalbaar
Drones uitgerust met een zeer gevoelige infraroodcamera zijn in staat om nesten vanuit de lucht te herkennen. Maar eveneens kan de locatie van elk nest worden doorgegeven. Een drone kan in slechts één uur tijd maar liefst 40 hectare grasland afspeuren op nesten. De coördinaten van de gelokaliseerde nesten worden vervolgens direct doorgestuurd naar de landelijke database met nesten. Vrijwilligers en boeren die hier toegang toe hebben krijgen zodoende direct inzicht in alle nestlocaties. Een ander bijkomend voordeel is dat bij het opsporen vanuit de lucht natuurlijk geen geursporen naar nesten ontstaan, waardoor het voor roofdieren lastiger wordt om de nesten te vinden. De weidevogels zelf blijken gelukkig  nauwelijks verstoord te worden door de drone.

Tijdens het onderzoek zijn diverse demonstraties gegeven voor partijen die zich bezig houden met de bescherming van weidevogels. Alle betrokkenen zijn ervan overtuigd dat infrarood drones een enorme bijdrage leveren aan een effectiever  weidevogelbeheer. De initiatiefnemers hebben er vertrouwen in dat zij op korte termijn financiering vinden en met de verdere ontwikkeling kunnen starten.

 

 

Gerrit Stomps uit Eibergen is Gelderse boerenlandvogelvrijwilliger 2016

PERSBERICHT, Rozendaal, 22 februari 2016

Zaterdag 20 februari is Gerrit Stomps van de Weidevogelgroep Eibergen verkozen tot Gelderse boerenlandvogelvrijwilliger van 2016. Tijdens de Provinciale Startdag Vrijwillige Boerenlandvogelbescherming in Bennekom maakte Arjan Vriend, directeur van Stichting Landschapsbeheer Gelderland (SLG), de winnaar bekend. Gerrit Stomps ontving een glazen kievit en een oorkonde. De Provinciale Startdag is de aftrap van het weidevogelseizoen voor zo’n 450 vrijwillige boerenlandvogelbeschermers in Gelderland. Elk jaar zetten zij zich in voor de bescherming van weide- en akkervogels.

 

Gerrit Stomps is al vele jaren weidevogelbeschermer in de Achterhoek. Volgens de jury vertoont hij een grote inzet als coördinator van de Weidevogelgroep Eibergen. Op allerlei manieren brengt hij het beschermingswerk onder de aandacht: organiseren van excursies, werven en begeleiden van nieuwe vrijwilligers, voorlichting aan de jeugd en door op open dagen te staan. Gerrit informeert de boeren enthousiast over het weidevogelbeschermings-werk. Jaarlijks zet hij de ‘weidevogelboer van het jaar’ in de gemeente Berkelland in het zonnetje. Ook zet Gerrit zich in voor akkervogels als de patrijs in de gemeente Berkelland.

 

De Provinciale Startdag vond plaats in zalen- en gemeentecentrum De Brink in Bennekom. De coördinatoren van de Gelderse boerenlandvogelgroepen kwamen bij elkaar om hun kennis over boerenlandvogels te vergroten, ervaringen uit te wisselen en instructies te ontvangen voor bescherming en monitoring van weide- en akkervogels. De verkiezing van de Gelderse boerenlandvogelvrijwilliger van het jaar is bedoeld om vrijwilligers te bedanken en te stimuleren.

 

Vrijwillige weidevogelbescherming
In het voorjaar komen de weidevogels weer terug uit hun overwinteringsgebieden. Binnenkort roepen en baltsen kievit, grutto, scholekster, tureluur en wulp weer boven akkers en weilanden. Zonder de bescherming door vrijwilligers en de medewerking van boeren en loonwerkers zouden weidevogels op veel plaatsen geen kuikens groot krijgen. Dankzij de inzet van vrijwillige weidevogelbeschermers zoals Gerrit Stomps worden de nesten tijdig opgespoord en beschermd. Tijdens landbouwwerkzaamheden worden deze nesten vervolgens ontzien. Hierdoor stijgt het percentage uitgekomen nesten aanzienlijk en worden meer kuikens grootgebracht. In 2015 hebben de Gelderse weidevogelvrijwilligers maar liefst 6008 weidevogelnesten beschermd.

 

“Vrijwilligers zijn onmisbaar”
Arjan Vriend van SLG: “Vrijwilligers die zich inzetten voor boerenlandvogels worden steeds belangrijker. Zelfs de kievit begint het moeilijk te krijgen. Dit jaar is dan ook uitgeroepen tot Jaar van de Kievit. We roepen geïnteresseerden van harte op zich als vrijwilliger aan te melden bij een van de 32 boerenlandvogelgroepen in Gelderland.” Kijk voor meer info op www.landschapsbeheergelderland.nl/vrijwilligerswerk. SLG coördineert al ruim 20 jaar de uitvoering van de vrijwillige boerenlandvogelbescherming in onze provincie. Vrijwilligers worden voorzien van materialen, informatie en advies.

 


Noot voor redactie:
Neem voor meer informatie contact op met de coördinator vrijwillige weidevogelbescherming Karen Hinkamp van Stichting Landschapsbeheer Gelderland, telefoon 026-3537444 / 06- 22885234 of via k.hinkamp@landschapsbeheergelderland.nl. Gerrit Stomps is te bereiken op 0545-473850.

Rapen kievitseieren ook in Friesland verboden

Het einde dreigt voor een Friese traditie. Het is dit jaar niet toegestaan om kievitseieren te zoeken en te rapen. Dat heeft de Raad van State (RvS) onlangs bekendgemaakt.

Het gaat niet goed met de kieviten in Friesland. Hun aantal daalt elk jaar met ongeveer 3 procent en hun leefgebied wordt steeds kleiner. Hoewel Friesland eerder wel toestemming had gegeven voor de jacht op het eerste kievitsei, werd men alsnog teruggefloten door de Raad van State, de hoogste bestuursrechter.

Door deze uitspraak, die volgde op een door de Faunabescherming aangespannen zaak, mag de Bond Fries VogelWachten van 1 maart tot en met 8 april geen kievitseieren rapen.

Verrassing
De uitspraak komt voor de Bond Friese VogelWachten als een verrassing. ”Wij zijn zwaar teleurgesteld en hadden dit totaal niet verwacht”, aldus een woordvoerder.

”De rechtbank heeft het bezwaar al twee keer ongegrond verklaard, en nu komt de Raad van State met een ander oordeel.” Volgens de Bond Friese VogelWachten zijn de kieviten nog wijdverspreid door de provincie en is er sinds 2009 juist sprake van stabilisatie.

Gehalveerd
De populatie van kieviten was in 2013 bijna gehalveerd ten opzichte van 1996, aldus de Raad van State. De RvS sprak in 2012 al haar zorg uit over de voortgaande daling in de kievitenpopulatie.

Het rapen van kievitseieren is in Nederland verboden, op Friesland na. Vanwege de traditie verleende het provinciebestuur in januari 2013 een ontheffing op grond van de Flora- en Faunawet waarmee in de periode van 2013 tot en met 2015 kievitseieren mochten worden geraapt.

In 2013 ging het om 6307 kievitseieren en in 2014 om 5939. Voor 2015 was nog geen aantal vastgesteld.

Video: Reactie Raad van State

Grutto verkozen tot Nationale Vogel

De grutto is verkozen tot Nationale Vogel. Aan de Verkiezing van de Nationale Vogel, georganiseerd door het VARA-programma Vroege Vogels deden in totaal 41.669 Nederlanders mee. Ruim een kwart van de ondervraagden bracht een stem uit op de grutto. De meeste landen hebben een vogel als nationaal symbool, Nederland nog niet. Daarom werd deze verkiezing georganiseerd.

De uitslag is niet heel onverwacht als men nagaat dat ongeveer 85 procent van alle grutto’s in het typisch Nederlandse polderlandschap broeden. Uit onderzoek blijft dat zelfs binnen de stadsgrenzen van Amsterdam meer grutto’s broeden dan in heel Groot-Brittannië en Frankrijk samen.

De Vogelbescherming gaat naar aanleiding van de verkiezing op 19 en 20 maart 2016 een speciaal weekend organiseren voor de grutto. Dit is het moment dat de meeste grutto’s terugkomen van hun overwinteringsplek in Afrika en Zuid-Europa.

Weidevogelstand in Nederland
Hoewel ruim 85 procent van alle grutto’s in Nederland broeden is toch vanaf de jaren ’60 een duidelijke daling te zien van het aantal grutto’s in ons land. De afgelopen jaren (2014 en 2015) was er sprake van een slecht broedseizoen wat zorgt voor een versnelling van deze achteruitgang.

Sovon Vogelonderzoek Nederland houdt sinds 2011 voor Vogelbescherming Nederland bij hoeveel gruttokuikens er tijdens het broedseizoen opgroeien. Om de achteruitgang van de grutto te stoppen, zouden er jaarlijks 10.000 kuikens moeten uitvliegen.

Zelfde aantal
Dit jaar kwamen er slechts 4600 jonge grutto’s bij, een zelfde aantal als vorig jaar. Daarmee gaat het aantal grutto’s in ons land nog verder achteruit.

Tot de jaren ’60 was de grutto met ruim 125.000 broedparen een algemene vogel die symbool stond voor het platteland. In 2011 waren er nog maar 40.000 paren over en ook dat aantal zal gezien de recente broedsuccessen sterk afgenomen zijn.

Weidevogelbescherming Randmeerkust zet zich in voor het behoud van alle weidevogels in haar gebied en daarmee ook de grutto. En niet geheel onverdienstelijk. In de Randmeerkust was er het afgelopen jaar zelfs sprake van een verdubbeling van het aantal geregistreerde nesten ten opzichte van 2014. Hieruit mag niet direct de conclusie worden getrokken dat ook het aantal vogels verdubbeld is.

Enthousiast geworden om ook een bijdrage te leveren aan het behoud van weidevogels langs de Randmeerkust? Wij zoeken nog nieuwe vrijwilligers.