Legsels weidevogels Randmeerkust

Resultaten seizoen 2016 

Wanneer is het weidevogel-seizoen eigenlijk voorbij?

Officieel loopt het broedseizoen van 1 maart tot 15 juli. Maar als je zo begin juli langs de weilanden fietst en je ziet op gemaaide weilanden kieviten, meeuwen en kraaien rustig naast elkaar naar voedsel zoeken dan weet je: het zit er op.

Dinsdag 5 juli hield de Werkgroep Vrijwilliger Weidevogelbescherming Randmeerkust haar evaluatie van het seizoen 2016. Een seizoen dat werd gekenmerkt door veel regen, veel wind en drassige weilanden en akkerlanden. En halverwege (laatste week april) een koude-dieptepunt met dagtemperaturen in de buurt van slechts 5 graden. Net op het moment dat de eerste kuikens het levenslicht zagen. Veel jonge dieren stierven hierdoor een vroegtijdige dood. Maar gelukkig waren er ook positieve zaken te melden. Zo werden in 2016 maar liefst 1.130 nesten gevonden (tegen 890 in 2015). Dit was het aantal gevonden legsels in 2016, vergeleken met 2015:

Soort 2015 2016
Kievit 736 969
Grutto 80 99
Scholekster 41 38
Tureluur 26 19
Wulp 7 3
890 1128

 

Resultaten legsels

Uitgekomenpredatieoverige verliezen

Jaar Uitgekomen Predatie Overige verliezen
2012 81% 14% 5%
2013 75% 22% 3%
2014 81% 7% 12%
2015 68% 22% 10%
2016 74% 11% 15%
  • Aantal verloren legsels naar oorzaak
Predatie 2015 2016
Predatie kraai of meeuw 67 77
Predatie vos 40 9
Predatie bunzing/hermelijn 39 7
Vertrapt door ganzen/zwanen 6 12
Overige predatie 15 22
167 127


Overige verliezen20152016

Predatie 2015 2016
Beweiding door vee 15 35
Landbouwwerkzaamheden 18 30
Verlaten nesten 23 30
Verlies onbekend 21 44
77 139
Totaal verlies 244 266


Aantal gevonden legsels per deelgebied

Gebied 2015 2016
Polder van Oosterwolde 280 260
Noordeinde-Oosterwolde 150 215
Polder Doornspijk 130 140
Koemkolkweg/Oosterbr.weg 160 180
Nunspeet 10 125
Polder Oldebroek 60 80
Broeklanden 40 55
Gespaarde nesten

Op pad met een weidevogelbeschermer

Als webmaster van deze website moest het er natuurlijk een keer van komen: mee met iemand van de vrijwillige weidevogelbescherming Randmeerkust. Ik had het genoegen om voor het eerst wat nesten te zoeken samen met Flip Nijhoff.

Het was zaterdagavond rond de klok van half acht. Het was nog prachtig weer ongeveer een graad of 20. Via de Oostelijke Rondweg verlieten we Elburg en aan de Wijkerwoldweg was het dan zo ver: voor het eerst het weiland in! Op de planning stond een inspectie van reeds gevonden nesten op het programma. Vanaf de weg was al te zien dat de boer in kwestie keurig rekening had gehouden met de gevonden nesten tijdens het maaien. Voor de boer is het heel duidelijk te zien waar de nesten zich precies bevinden in het veld. Flip en de andere vrijwilligers markeren dit duidelijk door stokken aan weerszijden van elk nest te plaatsen. Het nest zelf bevind zich vrijwel precies in het midden van beide stokken. De boer maait vervolgens keurig om het kievitsnest heen. Dat zorgt voor diverse groenstroken in het maaiveld.

 

Gespaarde nesten
Groenstroken zijn een levend voorbeeld van door de boer gespaarde nesten tijdens het maaien.

 

Op dit perceel lagen twee groenstroken. Er zijn dus al eerder twee nesten gevonden, gemarkeerd door de weidevogelbescherming en gespaard door de boer. We hebben gekeken of de eieren in deze nesten zijn uitgekomen. Dit was het geval! In het eerste nest lagen de eischalen zelfs nog. Zie onderstaande foto.

 

Uitgekomen kievitseieren
Uitgekomen kievitseieren

 

We vervolgenden onze weg iets verder buiten Elburg. Gewapend met een verrekijker kreeg ik bij een ander stuk land de opdracht om een scholekster te spotten. Voor mij was dit even zoeken, maar Flip zag in een fractie al direct de scholekster maar ook plekken waar mogelijk nog wel eens nesten konden liggen. Ik heb geleerd om te luisteren naar de natuur. De weidevogels vliegen voortdurend over het perceel om jongen te waarschuwen dat er volk op komst is.

Het perceel wat we hebben onderzocht op nesten was inmiddels klaargemaakt voor de komende maisoogst. Als nieuweling vond ik het dan ook tamelijk lastig om tussen het zand nesten te spotten. Flip heeft daar overduidelijk veel meer ervaring in en loopt vrijwel rechtstreeks op het eerste de beste nest af. Ik wist op dat moment dat ik nog een lange weg te gaan had.

gruttonest

Gelukkig was Flip niet alleen erg ervaren maar ook nog eens behulpzaam. Hij leerde me te kijken naar de afwijkingen op het perceel bijvoorbeeld kleine takjes of stukjes te ontdekken. Dit vormt vaak een aanwijzing dat er mogelijk een nest in de buurt ligt. Ik kreeg het wel onder de knie om de afwijkingen op het perceel te ontdekken maar liep alsnog een meter langs het tweede gruttonest zonder deze op te merken!

Het bleek alles behalve eenvoudig te zijn om nesten te ontdekken. Maar doordat je er steeds meer van leert raak je wel gemotiveerd om nesten te vinden, het wordt op den duur een sport om een nest te vinden. Al met al loop je ook heerlijk door de natuur, kom je goed aan je dagelijks aanbevolen hoeveelheid lichaamsbeweging, komt je geest helemaal tot rust en ben je nog eens nuttig ook!

Ben je enthousiast geworden? De weidevogelbescherming Randmeerkust is nog op zoek naar vrijwilligers. Ik kan het na mijn eerste ervaring van harte aanbevelen!

 

 

 

kievitsei

Eerste kievitsei Nunspeet gevonden

Donderdag 24 maart is het eerste kievitsei in de gemeente Nunspeet gevonden. Het ei werd gevonden door 2 leden van de Werkgroep Vrijwillige Weidevogelbescherming Randmeerkust.

De Werkgroep Vrijwillige Weidevogelbescherming Randmeerkust helpt de boeren bij het vinden en beschermen van nesten van weidevogels. Op de foto inspecteert burgemeester Dick van Hemmen van Nunspeet (midden) het ei. Hij wordt geflankeerd door beide vinders: Quirijn Westdorp (links) en Be Berghorst (rechts).

kievitsei

kievitsei, kievit

Vinden eerste kievitsei inspireert tot een gedicht

De vinder van het eerste kievitsei in de Gemeente Oldebroek, Gijs van den Brink liet zich door deze gebeurtenis inspireren tot een gedicht:

 

Het eerste kievitsei

De dagen gaan voorzichtig lengen
het licht laat zich steeds langer zien
wat zal het voorjaar ons gaan brengen?
We blijven wachten en zullen zien.

De vogels laten zich weer horen
en zingen vaak hun hoogste lied.
We luist’ren met gespitste oren
wat ons die zang voortdurend biedt.

De kievit heeft het land gevonden
een man en vrouw worden een paar.
Ze raken samen opgewonden
en bouwen aan een nieuw voorjaar.

De man gaat ijverig nesten maken
en vrouwlief keurt ze een voor een.
Het luchtruim moet men steeds bewaken
dat is een taak voor hen gemeen

Als alles klaar is om te leggen
het vrouwtje voelt zich vrij en blij.
Dan hoeft de man niets meer te zeggen
en komt het eerste kievitsei!

 

19 maart 2016 GvdB

weidevogels

Eerste kievitsei Oldebroek gevonden

Zaterdag 19 maart heeft Gijs v.d. Brink het eerste kievitsei in de gemeente Oldebroek gevonden.

Gijs is lid van de Werkgroep Vrijwillige Weidevogelbescherming Randmeerkust. Deze groep vrijwilligers helpt de boeren bij het vinden en beschermen van nesten van weidevogels.

Op de foto de schouw van de eieren door burgemeester Adriaan Hoogendoorn van Oldebroek (rechts) en de vinder Gijs v.d. Brink (midden).

Links op de foto Sjirk Overal, coordinator van de Werkgroep Vrijwillige Weidevogelbescherming Randmeerkust.

 

 

Eerste kievitsei 2016 Oldebroek

Joop Bosman toont 1e kievitsei van Elburg aan de burgemeester.

Eerste kievitsei Elburg gevonden

Donderdagmorgen 17 maart heeft Joop Bosman het eerste kievitsei in de gemeente Elburg gevonden. In het nestje lagen zelfs al 4 eieren.

Joop is lid van de Werkgroep Vrijwillige Weidevogelbescherming Randmeerkust. Deze groep vrijwilligers helpt de boeren bij het vinden en beschermen van nesten van weidevogels.

Op de foto de schouw van de eieren door de burgemeester van Elburg Frans de Lange (links) en de vinder Joop Bosman (rechts).

Onder toeziend oog van de eigenaar van het weiland waar de eerste eieren gevonden zijn: Albert van Loo (midden).

 

Eerste kievitsei Elburg in 2016 gevonden

kaart rustgebieden winterganzen

Bekendmaking aanwijzingsbesluit rustgebieden winterganzen

GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND

Maken bekend dat zij de begrenzing van de rustgebieden voor winterganzen hebben vastgesteld conform bijgaande kaart en onderstaande uitgangspunten.

De rustgebieden maken deel uit van het provinciaal ganzenbeleid. Zij zijn bedoeld om overwinterende ganzen rust te bieden in perioden dat buiten deze gebieden ganzen opzettelijk verstoord dan wel verjaagd mogen worden met ondersteunend afschot. In de provinciale vrijstellingverordening alsmede de ontheffing voor de bestrijding van ganzenschade wordt derhalve naar de begrenzing van deze rustgebieden verwezen. Tevens is deze begrenzing van belang voor de tegemoetkomingen bij landbouwschade die door het Faunafonds of diens rechtsopvolger worden verleend alsmede voor de provinciale subsidieregeling.
Als rustgebied zijn aangewezen:

  • graslandgebieden
  • gebied gebruikt door concentraties winterganzen
  • gebied nabij slaapplaatsen (< 500 m )
  • gebied met een compacte vorm en groter dan 500 ha
  • Vogelrichtlijn N2000-gebied. Ook deze kan als rustgebied worden aangewezen om vergoeding mogelijk te maken
  • Gebieden met draagvlak van eigenaren. (min. 80% vrijwillig)
  • Geen windmolens (< 300m)

 

Voor de aangewezen rustgebieden geldt het volgende beleid ten aanzien van tegemoetkomingen bij ganzenschade:

  • Er wordt geen drempelbedrag gehanteerd door het Faunafonds
  • Er wordt geen behandelbedrag in rekening gebracht.
  • Van de getaxeerde schade wordt 100% vergoed.
  • Er wordt een toeslag van €50,- per schadehectare uitgekeerd
  • Schade aan oktobergras wordt niet vergoed.

Binnen de rustgebieden geldt het volgende beleid ten aanzien van jacht, schadebestrijding, stand regulatie en ruimtelijke doorwerking van de Omgevingsvisie:

  • Jacht is toegestaan, mits winterganzen niet worden verontrust van 1 november tot 1 april.
  • Binnen rustgebieden is schadebestrijding van ganzen niet toegestaan van 1 november tot 1 april. Schadebestrijding van vos, kraai en Canadese gans op basis van vrijstellingen is mogelijk mits trekganzen niet worden verontrust.
  • Nestreductie is mogelijk van 1 februari tot 1 juni .
  • Afschot koppelvormers (paartjes van ganzen die in het gebied gaan broeden) is mogelijk van 1 februari tot 1 april, mits trekganzen niet worden verontrust.

Daar waar overlap plaatsvindt met de Vogelrichtlijngebieden die mede voor ganzen zijn aangewezen geldt het strengere beschermingsregiem van de Vogelrichtlijngebieden. Dat betekent onder andere dat in deze gebieden al vanaf 1 oktober geen verstoring dan wel schadebestrijding met behulp van het geweer mag plaatsvinden.

  • De provincie staat de plaatsing van windturbines in rustgebieden niet toe en zal niet meewerken aan ruimtelijke planvorming hiervoor. Voor ganzen geldt dat het behoud van open gebied essentieel is.
  • Locaties in de nabijheid van deze gebieden moeten beoordeeld worden op het effect van de turbinesop het functioneren van de gebieden. Dit is mede afhankelijk van de soort turbine, ligging van het gebieden de vogelsoorten die zich in het gebied bewegen.

De vertaling van de rustgebieden naar de nieuwe begrenzing van de Groene Ontwikkelingszone zal plaatsvinden in het kader van de Actualisatie Omgevingsvisie 2016. Tot die tijd zal de nieuwe kaart van de rustgebieden alleen bepalend zijn voor het ganzenbeleid en heeft deze nog geen gevolgen voor het ruimtelijk beleid.

Dit besluit treed in werking met ingang van de dag na de publicatie van uitgifte van het provinciaalblad waarin het wordt geplaatst. Tegelijkertijd wordt het herzieningsbesluit foerageergebieden voor overwinterende ganzen en smienten van 5 juli 2005, nr RE2004.82554 ingetrokken

 

Rechtsmiddelen

Belanghebbenden kunnen binnen zes weken na dagtekening van het besluit hiertegen een beroepschriftindienen bij de rechtbank Gelderland (Postbus 9030, 6800 EM Arnhem). Zij die partij zijn in de hoofdzaakkunnen bij de voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland (Postbus 9030, 6800 EM Arnhem) een verzoek indienen om een voorlopige voorziening te treffen.
Voor individuele burgers (niet voor advocaten en ook niet voor gemachtigden namens een bedrijf of een organisatie) bestaat de mogelijkheid digitaal beroep of een verzoek om een voorlopige voorziening in te dienen. Meer informatie kunt u vinden op www.rechtspraak.nl.
Voor het behandelen van een verzoek om een voorlopige voorziening wordt griffierecht geheven. Over de hoogte en de wijze van betaling van het griffierecht kunt u informatie verkrijgen.

 

kaart rustgebieden winterganzen

Kaart: Rustgebieden winterganzen

ganzenrustgebied

Ganzenrustgebied

Weidevogelbescherming krijgt hulp van drones

Betere bescherming van Weidevogels door de inzet van drones

Nieuwe innovaties zoals drones die zijn uitgerust met infraroodcamera’s kunnen een bijdrage leveren aan het opsporen van Weidevogelnesten. Op deze manier zijn weidevogelbeschermers nog beter in staat om deze nesten te beschermen. Zo blijkt uit een onlangs afgerond haalbaarheidsonderzoek dat door Brandhof Natuur en Platteland, Landschap Overijssel en Clear Flight Solutions is uitgevoerd. Een betere bescherming van weidevogels is noodzakelijk. Ondanks alle inspanningen van vele vrijwilligers en boeren neemt de weidevogelstand over het algemeen al jaren af.

 

Bescherming door vrijwilligers
Vrijwilligers en boeren leveren jaarlijks een enorme bijdrage aan het behoud van weidevogels in Nederland. Totaal in Nederland worden er op jaarbasis meer dan 70.000 nesten van de grutto, scholekster en kievit gevonden en beschermd. Hoewel dit veel lijkt blijkt dit toch maar een bescheiden deel te zin van het totaal aantal nesten wat er in onze weilanden te vinden is. Eveneens zijn ook niet op alle plekken in Nederland voldoende vrijwilligers en worden ook niet alle nesten ontdekt omdat de vogels ze verstoppen. De kern van het probleem is dat veel onontdekte nesten tijdens het bewerken van het land sneuvelen. Dit is natuurlijk direct van invloed

Binnen het haalbaarheidsonderzoek is de technische en praktische haalbaarheid van het opsporen van nesten met drones getoetst. Hierbij werd getest met opgewarmde kippeneieren en een duif, maar ook werden echte weidevogelnesten opgespoord.

 

Bescherming door drones is haalbaar
Drones uitgerust met een zeer gevoelige infraroodcamera zijn in staat om nesten vanuit de lucht te herkennen. Maar eveneens kan de locatie van elk nest worden doorgegeven. Een drone kan in slechts één uur tijd maar liefst 40 hectare grasland afspeuren op nesten. De coördinaten van de gelokaliseerde nesten worden vervolgens direct doorgestuurd naar de landelijke database met nesten. Vrijwilligers en boeren die hier toegang toe hebben krijgen zodoende direct inzicht in alle nestlocaties. Een ander bijkomend voordeel is dat bij het opsporen vanuit de lucht natuurlijk geen geursporen naar nesten ontstaan, waardoor het voor roofdieren lastiger wordt om de nesten te vinden. De weidevogels zelf blijken gelukkig  nauwelijks verstoord te worden door de drone.

Tijdens het onderzoek zijn diverse demonstraties gegeven voor partijen die zich bezig houden met de bescherming van weidevogels. Alle betrokkenen zijn ervan overtuigd dat infrarood drones een enorme bijdrage leveren aan een effectiever  weidevogelbeheer. De initiatiefnemers hebben er vertrouwen in dat zij op korte termijn financiering vinden en met de verdere ontwikkeling kunnen starten.